دانشگاه گیلان دانش شهرسازی 2645-5412 7 3 2023 09 23 A Meta-Analysis of Researches Conducted on the Quality of Urban Life in Informal Settlements in Iran فراترکیبی بر تحقیقات انجام شده با موضوع کیفیت زندگی شهری در سکونتگاه‌‏های غیررسمی در ایران 67 89 7020 10.22124/upk.2023.22756.1796 FA علی اسکوئی ارس دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ‏ریزی شهری، دانشکده برنامه ‏ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران علی آذر استادیار و عضو هئیت علمی گروه شهرسازی و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مراغه، مراغه، ایران Journal Article 2022 08 06 Problem statement: despite conducting some researches on the quality of urban life during more than two decades, this concept is still explained with the concepts of urban livability and urban vitality in the same meaning, and their different aspects are ignored. The quality of urban life has become one of the interesting topics for the researchers in the urban planning, and they have focused on the quality of urban life in the planned settlements, while, today, especially in the cities of developing countries, at least one third of the metropolitan population consists of the residents of informal settlements. The aim of this research is to investigate and extract the analysis indicators of the scientific texts in the field of informal settlements and to present an analytical model including the dimensions and components of the life quality in informal settlements.<br />Method: This is basic research and by using the meta-analysis method, the samples (12 valid scientific-research articles and 6 master thesis) conducted in the last decade in relation to the quality of urban life in Informal settlements were studied. The present research is classified as an applied-developmental research based on its aim to determine the desirable patterns in the field of quality of urban life in informal settlements.<br />Result: considering the findings of the current research, it can be said that as the reliability tests in more than 80% of the studies shows, we can Definity comment on the quality of the studies and their effect size. The geographical distribution of the researches conducted in the provinces of the country shows that the case studies conducted in Tehran province have the highest frequencies. The data collection methods considering the nature and methods of the research indicate that about 11% of the researches collected the required data through the survey and field methods.<br />Conclusion: The theories referring to the quality of urban life are classified into three main approaches: human approach, the spatial approach, and the sustainability approach. The main effective indicators improving the quality of urban life in informal settlements are economic index (with 9 variables) <strong>بیان مسئله: </strong>با وجود گذشت بیش از دو دهه از تحقیقات اولیه در مورد کیفیت زندگی شهری، همچنان این مفهوم با مفاهیمی همچون زیست‏پذیری شهری و سرزندگی شهری در یک ردیف معنایی تبیین می‏ شوند و به وجوه متفاوتی که در بین این مفاهیم نهفته است، توجهی نشده است. کیفیت زندگی شهری همواره به یکی از موضوعات موردعلاقه پژوهشگران حوزه برنامه ‏ریزی شهری تبدیل‌شده است و تمامی تمرکز آنان به بررسی کیفیت زندگی شهری در سکونتگاه‏ های برنامه‌ریزی‌شده معطوف شده است.<br /><strong>هدف: </strong>هدف این پژوهش، بررسی و استخراج شاخص ­های تجزیه‌وتحلیل متون علمی در زمینه مطالعات سکونتگاه­ های غیررسمی و ارائه مدل تحلیلی ابعاد و<strong> </strong>مؤلفه ‏های کیفیت زندگی در سکونتگاه ‏های غیررسمی است.<br /> <strong>روش: </strong>این پژوهش بنیادی بوده و با بهره‏گیری از روش فراترکیب به بررسی نمونه‏های موردمطالعه (12 عنوان مقاله علمی – پژوهشی معتبر و 8 عنوان رساله دکترا و پایان ‏نامه کارشناسی ‏ارشد) در ده سال اخیر در ارتباط با کیفیت زندگی شهری در سکونتگاه‏های غیررسمی پرداخته است.<br /><strong>یافته‌ها</strong>: با استناد به یافته‏های تحقیق حاضر می‏توان دریافت که به دلیل توجه به آزمون پایایی در بیش از 80 درصد پژوهش‏های مورد بررسی می‏توان با اطمینان بالایی در ارتباط با کیفیت مطالعات صورت گرفته و اندازه اثر آن‌ها اظهارنظر نمود.<br />از نظر ساکنین سکونتگاه‏های غیررسمی عوامل اقتصادی بیشترین تأثیر را در تعیین کیفیت زندگی آنان داشته است و همچنین در بین مؤلفه‏های اقتصادی مؤلفه درآمد ماهیانه در رتبه اول و پس ‌از آن به ترتیب مؤلفه‏های هزینه‏های زندگی، وضعیت اشتغال، رضایت از فرصت‏های شغلی، فاصله محل کار از سکونت، امنیت شغلی، تعداد افراد شاغل و در نهایت تعداد ساعات کاری هفته در رتبه‏های دوم تا هشتم قرار گرفتند.<br /><strong>نتیجه ­گیری: </strong>تمامی متون علمی مورد بررسی به آزمودن نظریات پرداخته ‏اند اما باعث نظریه ‏سازی نشده ‏اند. باوجود اینکه در بعضی از تحقیقات راهکارهای مناسبی ارائه‌شده است اما با توجه به ماهیت پژوهش‏ ها نمی‏توان آن‌ها را در دسته تحقیقات بنیادی قرار داد. به‌طورکلی می‏توان گفت ضروری است تا تحقیقات بنیادی در این حوزه بیشتر موردتوجه قرار بگیرند. https://upk.guilan.ac.ir/article_7020_d26d81af21af8ddf02843ad0c42dfa4b.pdf