دانشگاه گیلاندانش شهرسازی2645-54126420230121Rereading the Ontological Areas of Livability
(Livability is a "Dominant Category of Urban Discourse")بازخوانش ساحت های هستی شناختی زیستپذیری (زیستپذیری یک "مقوله غالب از گفتمان شهری")121625410.22124/upk.2023.22773.1798FAسامانابی زادهاستادیارگروه هنر و معماری دانشگاه پیام نور تهران-ایرانمجیداکبریدکتری برنامه ریزی شهری و کارشناس پژوهشکده چشم انداز و آینده پژوهی، تهران ، ایرانJournal Article20220812Background: Separating and clarifying the conceptual borders of livability with the concepts of quality of life, sustainability and welfare is ambiguous due to the similarities and differences of various concepts. Such terms are often used without sufficient definition or study context. As a result, these terms are defined in the true meaning of whatever the researchers themselves have conceptually understood and reached, and consensus is impossible. This confusion is compounded by the fact that many of these terms are often used interchangeably. Therefore, the ontological re-reading of livability is necessary to prevent the existing confusion of researchers in confronting and interacting with these concepts. Therefore, any conceptual confusion in the fields of knowledge of livability can cause a kind of misunderstanding in the scientific and philosophical foundations of knowledge and more experimental results.<br />Objectives: The current research was carried out with the aim of ontological rereading of livability in urban studies.<br />Method: The present article is a developmental-exploratory research, with the help of the qualitative method and through the review of library documents and through the description, analysis and expansion of opinions and discourses and theoretical approaches, in the pursuit of re-reading the areas of existence. <br />Result: The results of this study showed that livability is a meta-concept for environmental quality and a subset of sustainability that directly affects the physical, economic and psychological aspects of people's lives and includes a set of acquired characteristics of the environment that make it It makes it a desirable, convenient and attractive place for all people to live, work and visit.<br />Conclusion: It seems that materialism and modernism influenced the fundamental concept of livability and further this concept by being in the core of post-materialist values as a value system and movement to estimate material needs (such as security, livelihood and Shelter) and criticized and countered the excesses in the policies governing urban growth and used the theory of modern functionalism.بیان مسئله: تفکیک و تصریح مرزهای مفهومی زیستپذیری با مفاهیم کیفیت زندگی، پایداری و رفاه به دلیل تشابهات و تفاوتهای مفهومی مختلف ابهامآمیز است. اصطلاحاتی از این دست اغلب بدون تعریف یا زمینه مطالعاتی کافی استفاده میشوند. در نتیجه، این اصطلاحات به معنای واقعی هر آنچه پژوهشگران خودشان از آنها به شناخت مفهومی رسیدند، تعریف شده و اجماع غیرممکن است. این سردرگمی با این واقعیت زیاد میشود که بسیاری از این اصطلاحات غالباً بهجای یکدیگر استفاده میشوند. بنابراین بازخوانش هستیشناختی زیستپذیری برای جلوگیری از سردرگمی موجود پژوهشگران در تقابل و تعامل با این مفاهیم ضروریست. لذا هرگونه خلط مفهومی در ساحتهای شناخت زیستپذیری میتواند در بنیانهای علمی و فلسفی شناخت و نتایج تجربیتر سبب نوعی کژفهمی گردد.<br />هدف: پژوهش حاضر با هدف بازخوانش هستی شناختی زیستپذیری در مطالعات شهری انجامگرفته است.<br />روش: نوشتار حاضر از نوع تحقیق توسعهای-اکتشافی است، با مدد از روش کیفی و به واسطه مرور اسناد کتابخانهای و از طریق توصیف، تحلیل، بسط آرا، گفتمانها و رویکردهای نظری، در پی بازخوانش ساحتهای هستی شناختی زیستپذیری است. بنابراین، به استنباط مفاهیم چیســتی و هســتیشناختی زیستپذیری، با مراجعه به متون این حوزه و منابع مرتبط با آن، به دریافت مفاهیم و تحلیل آنها میپردازد.<br />یافتهها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد زیستپذیری یک فرامفهوم برای کیفیت زیستمحیطی و زیرمجموعهای از پایداری است که مستقیماً بر ابعاد فیزیکـی، اقتصادی و روانی زندگی مردم تأثیر میگذارد و دربرگیرنده مجموعهای از ویژگیهای اکتسابی محیط است که آن را به مکانی مطلوب، مناسب و جذاب برای زندگی، کار و بازدید همه مردم تبدیل میکند.<br />نتیجهگیری: به نظر میرسد که ماتریالیسم و مدرنیسم بر مفهوم بنیادی زیستپذیری تأثیر گذاشتند و در ادامه این مفهوم با قرار گرفتن در هسته ارزشهای پساماتریالیستی بهعنوان یک سیستم و جنبش ارزشی علاوه بر برآورد ساختن نیازهای مادی ساکنین (مانند امنیت، معیشت و سرپناه)، برای انتقاد و مقابله با افراط در سیاستهای حاکم بر رشد شهری و نظریه کارکردگرایی مدرن استفاده شده است. از این رو، زیستپذیری بهعنوان یک گفتمان متقابل از شهر "عادلانه"، "خوب" یا "حق به شهر" برای طرفداری و دفاع از طبقات فرودست که توسط گفتمانهای غالب شهری به حاشیه رانده شدهاند، ایجاد شده است.https://upk.guilan.ac.ir/article_6254_667b046305be7a118d23fce639142857.pdfدانشگاه گیلاندانش شهرسازی2645-54126420230121Mental Mapping of the City's Second-Conceptual Space: A Comparative Study of the Residents of Formal and Informal Settlements in Rashtنقشه برداری ذهنی از فضای دوم-مفهومی شهر؛ مطالعهای تطبیقی از ساکنان سکونتگاههای رسمی و غیررسمی شهر رشت2244622410.22124/upk.2022.16526.1473FAحمیدرخساریدانشجو دکترا جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه خوارزمی، تهرانمریمجعفری مهر آبادیاستادیار جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه گیلانحسینحاتمی نژاددانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تهران، تهرانJournal Article20200513Background: Urban spaces are the arena of discourse of social classes, and the function of these spaces becomes clear to the various residents of the city in three basic moments: perceived, conceived and lived; The second-conceptual space of the city is the imagined or representation of the city space; this space is in the study of mental maps called the "conceived space" as the second dimension in the study of mental maps that has been considered.<br />Objectives: In this study, this space is explored in the mental map of the residents of the formal settlements in the District 1 and residents of the informal settlements in the District 4 of Rasht<br />Method: According to the nature of the subject; the method of data collection included "oral interview and field observation"; The types of information collected included: sketch maps, face-to-face conversations, note-taking and photography. To analyze the qualitative data of the research, the qualitative GIS (QGIS) mapping methods under the analysis of oral history to visual narration with the technique of spatial Kernel Density have analyzed the second-conceptual space in the mental maps of two urban classes.<br />Result: The results of the research indicate that in the second-conceptual space of Rasht; a conceptual space reconstruction by the public sector with the role of mediator of urban capitalists in favor of the urban middle class is taking place in the conceptual context of the city. The mechanism of production conceptual space of Rasht city in order to attract the capitalists especially in the central part and development of the service sector in the center and north, and the decline of the manufacturing sector on the suburbs of the city.<br />Conclusion: The urban space is based on a kind of social relations of urban classes that are built and used by the ruling powers. Relationships that are defined in terms of the prevailing ideology and are produced and reproduced through spatial planning policies.<strong>بیان مسئله:</strong> فضاهای شهری عرصه گفتمان طبقات اجتماعی متفاوت است و عملکرد این فضاها برای ساکنان مختلف شهر در سه لحظه اساسی درک شده، تصور شده و زندگی شده یا زیسته روشن میشوند؛ فضای دوم-مفهومی شهر همان بعد تصور شده یا بازنمایی فضای شهر است؛ این فضا در مطالعات نقشههای ذهنی تحت عنوان فضای تصور شده بهعنوان دومین بعد در مطالعات نقشههای ذهنی موردتوجه قرارگرفته شده است.<br /><strong>هدف:</strong> در این پژوهش به بررسی این فضا در نقشه ذهنی ساکنان سکونتگاههای رسمی منطقه یک و ساکنان سکونتگاههای غیررسمی منطقه چهار شهر رشت پرداختهشده است.<br /><strong>روش:</strong> با توجه به ماهیت موضوع روش برداشت اطلاعات شامل «مصاحبه شفاهی و مشاهده میدانی» بوده است؛ که نوع اطلاعات برداشتی شامل: نقشههای کروکی، گفتگو رودررو، یادداشتبرداری و عکسبرداری بوده است. برای تجزیهوتحلیل دادههای کیفی پژوهش از رویکرد نقشهبرداری جیآیاس کیفی(QGIS) در زیر تحلیل تاریخ شفاهی به روایت بصری با تکنیک تراکم هسته فضایی به تحلیل فضای دوم-مفهومی در نقشههای ذهنی دو طبقه شهری پرداختهشده است.<br /><strong>یافتهها:</strong> نتایج نمایش سه قلمرو از سطوح فضایی در شهر رشت حکایت از این داشته است که، در فضای دوم-مفهومی شهر رشت؛ یک بازنمایی فضا توسط بخش دولتی با نقش میانجی سرمایهداران شهری به نفع طبقه متوسط شهری در حال اتفاق افتادن در فضای شهر است. و این سازوکار تولید فضا در جهت جذب سرمایهداران بخصوص در بخش مرکزی و توسعه بخش خدماتی در مرکز و شمال و افول بخش تولیدی در حاشیه شهر است.<br /><strong>نتیجهگیری</strong>: فضای شهری مبتنی بر نوعی از روابط اجتماعی طبقات شهری است که قدرتهای حاکم آن را میسازند و از آن بهره میگیرند. روابطی که برحسب ایدئولوژی حاکم تعریف میشوند و از طریق سیاستهای برنامهریزی فضایی تولید و بازتولید میشود.https://upk.guilan.ac.ir/article_6224_60002abe2b049f8e1398dab394ee3b07.pdfدانشگاه گیلاندانش شهرسازی2645-54126420230121Explaining the Role of Modernist Approaches in the Evolution of Urban Squares from the Perspectiveof Objective, Physical, and Functional Components in Iran and Uzbekistan during the Qajar and the First Pahlavi Periodsتبیین نقش رویکردهای نوگرایانه بر سیر تحول میادین شهری از منظر مولفه های عینی، کالبدی و عملکردی در ایران و ازبکستان در دوره قاجار و پهلویاول4567622510.22124/upk.2022.18342.1591FAنازنیناسلامیپژوهشگر دکتری، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.فریباالبرزیاستادیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران. نویسنده مسئول.حسینسلطان زادهدانشیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20201204Background: Qajar urban planning is the Connection or breakpoint between the traditional past and the modern future of Iran and provides the Context for the emergence of the first two decades of Pahlavi thought. In the same period, the Soviet modernization campaign in Uzbekistan led to major developments in the country. In this light, Developments in urban squares emerging in the two countries appears to have some similarities and differences.<br />Objectives: This study aims to discover how the impact of modern Cultural, political and social progresses in these societies on the urban squares evolution in Iran and Uzbekistan during the Qajar and First Pahlavi Eras to answer these questions: Have the modern cultural, political and social progresses influenced the process of Urban Squares Evolution in Iran and Uzbekistan? What is the Structure, nature and aspects of differences and similarities of Urban Squares Evolution in Iran and Uzbekistan during Qajar and First Pahlavi Eras ?<br />Method: The present work is a Historical - comparative study and adopts a qualitative approach through documentary and field studies, relying on interpretive – historical methods for collecting the historical theoretical foundations and descriptive–analytical methods for analyzing urban Squares Evolution in Iran and Uzbekistan. The statistical population consists of all squares that underwent physical and functional changes during the Qajar and Pahlavi Eras due to modernist ideas and The sample population consists of a number of squares that belonging to the same period (in terms of evolution) and have stylistic similarities that share stylistic physical and functional similarities<br />Result: The results are suggestive of the objective, functional, and physical manifestation of the modernistic components in both countries, but functional components appear more accentuated.<br />Conclusion: In both countries components such as functional integration around squares, physical extroversion, visual transparency and neoclassical - style building construction have emerged similarly.<strong>بیان مسئله:</strong> شهرسازی دوران قاجار، نقطه گسست گذشته سنتی با آینده مدرن ایران است و زمینه پیدایش تفکر دو دهه پهلوی اول را فراهم میسازد. همچنین در این دوران، در ازبکستان نیز تحولات متعددی تحت فرآیندهای مدرنیزاسیون شوروی سابق صورت میگیرند. از اینرو، به نظر میرسد تحولات شکلگرفته در میادین ایران و ازبکستان در این ادوار، دارای شباهتها و تفاوتهایی باشند.<br /><strong>هدف:</strong> هدف از پژوهش حاضر تبیین نقش جریانهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی نوگرای حاکم بر این جوامع و نحوه تاثیرگذاری آنها بر تحولات میادینشهری ایران و ازبکستان در دوره قاجار و پهلویاول میباشد تا به این سوالات پاسخ داده شود: آیا جریانهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی نوگرا در کشورهای ایران و ازبکستان بر سیر تحول میادین شهری در این دو کشور تاثیرگذار بودهاند؟ تحولات شهرسازی ایران و ازبکستان در دوره قاجار و پهلویاول دارای چه ساختار، ماهیت و وجههای تفاوت و شباهتی بودهاند؟<br /><strong>روش:</strong> این پژوهش به صورت تاریخی-تطبیقی و با رویکردی کیفی به کمک مطالعات اسنادی صورتگرفته است که از روشتحقیق تاریخی-تفسیری در بخش گردآوری مبانی نظری تاریخی و روشتحقیق توصیفی-تحلیلی در زمینه تحلیل و مقایسه تحولات شهرسازی طراحی میادین شهری ایران و ازبکستان استفاده شدهاست. جامعهآماری شامل تمام میدانهایی میباشد که در دوره قاجار و پهلویاول تحتتاثیر اندیشههای نوگرایانه دستخوش تغییرات کالبدی و عملکردی شدند و جامعهنمونه شامل آن تعداد از میدانهایی میباشد که در بازهزمانی مشابه قرارداشتهاند و از نظر سیر تحولات کالبدی، عملکردی و عینی دارای شباهتهایی میباشند.<br /><strong>یافتهها: </strong>یافتههای پژوهش نشان میدهند که مولفههای نوگرایانه در هر سه بعد عینی، کالبدی و عملکردی در دو کشور به صورت همسان تجلی یافتهاند و ظهور مولفههای عملکردی، نسبت به دو مولفه دیگر شاخصتر بوده است.<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> نتایج حاصل از پژوهش نشان میدهند که در هر دو کشور طراحی میدان به شیوههای نوین با مولفههایی نظیر اختلاط عملکردی کاربریهای اطراف میدان، برونگراییکالبدی، شفافیتبصری و ساختن ساختمانها به سبک نئوکلاسیک بهطور مشابه ظهور پیداکردهاست.https://upk.guilan.ac.ir/article_6225_e34fef99b8f320d4ff38ac6ab9087c25.pdfدانشگاه گیلاندانش شهرسازی2645-54126420230121Identification of Islamic City Drivers by Interpretive Phenomenological Analysis or IPAاستخراج پیشران های شهر اسلامی به روش تحلیل پدیدارشناسی تفسیری یا IPA6889622810.22124/upk.2023.22248.1760FAزهراکاملی فردانشجوی دکتری، دانشگاه تبریز، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطیمحمدرضاپورمحمدیاستاد، گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانشهریورروستاییدانشیار، گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20220507Background: Considering the huge volume of studies conducted in the field of Islamic city during the last century; The amount, variety and sometimes contradictions and fragmentation of the results of these studies on the one hand and the need to precisely answer the unanswered questions in this field on the other hand; Also, the necessity of principled action in order to formulate the theoretical foundations of the Islamic city, the importance of this research can be considered as an effort to explain the concept of the Islamic city.<br />Objective: This study extracts and identifies the drivers of the Islamic city from reliable jurisprudential sources (Quran and Nahj al-Balaghah).<br />Method: The present study is an exploratory and qualitative research. This study aimed at finding the drivers of the Islamic city by examining the related documents and texts (Quran and Nahj al-Balaghah) through "interpretive phenomenological analysis".<br />Result: The results of the study place the drivers of the Islamic city in three categories: monotheism, justice and security. <br />Conclusion: Monotheism as the first driver, is a fundamental keyword in the realization of the Islamic school and a prominent feature in the appearance of Islamic cities and its inhabitants. The development of the concept of monotheism, which can lead to the realization of the Islamic city, is formed in accordance with the works of the Islamic references through social capital and the realization of good spiritual governance. Justice is the second driver identified by the present study to explain the characteristics of the Islamic city. Apart from the religion of Islam and its persistent emphasis on the realization of the principle of justice among Muslims and the recommendation to its realization, justice is the key word and the main goal of all approaches and theories to achieve a livable and human-oriented city. Security, as the basis for the existence of any residential area and the continuation of the process of life and development, is the third identified driver for the realization of the Islamic city.<strong>بیان مسئله: </strong>با توجه به حجم عظیم مطالعات انجام یافته در زمینه شهر اسلامی طی یکصد سال اخیر، تعداد، تنوع و گاهی تناقض و تشتت نتایج حاصل از این مطالعات از یک طرف و لزوم پاسخگویی صحیح به سوالات بیپاسخ موجود در این زمینه از طرف دیگر و همچنین ضرورت اقدام اصولی در راستای تدوین مبانی نظری شهر اسلامی، اهمیت این تحقیق میتواند اهتمامی در تبیین مفهوم شهر اسلامی تلقی گردد. پذیرش این مسأله که وجود مساجد، گنبدها و منارهها در بافت یک شهر نمیتواند به معنای اسلامی بودن آن شهر باشد، این امر را بدیهی میسازد که باید در عناصر و مؤلفههای دیگری که نه تنها کالبد، بلکه روح و هویت شهرها را میسازند به دنبال نشانههایی از زیست مسلمانان و الگوهای یک شهر اسلامی بود.<br /><strong>هدف:</strong> این پژوهش به استخراج پیشرانهای شهر اسلامی از منابع معتبر فقهی(قرآن و نهج البلاغه) میپردازد.<br /><strong>روش:</strong><strong> </strong>تحقیق حاضر از نوع اکتشافی و به روش کیفی انجام شده است. این پژوهش با بررسی اسناد و متون مرتبط(قرآن و نهج البلاغه)، از طریق "تحلیل پدیدارشناسی تفسیری" به دنبال یافتن پیشرانهای شهر اسلامی میباشد. چنین رویکرد تفسیری، شامل 4 مرحله میباشد. در مرحله اول و دوم از تحلیل، مضامین مرتبط با شهر اسلامی مشخص گردید. سومین مرحله، ساختار دادن به تحلیل است. فهرست مضامینی که در مرحله دوم به دست آمده دوباره مورد بررسی قرار گرفته و خوشههای معنایی پژوهش از طریق انتزاع، زیر مجموعه بودن، قطببندی و شمارش تشکیل شد. در مرحله آخر از پدیدارشناسی تفسیری، با بررسی دوباره مضامین کلی شهر اسلامی و خوشههای معنایی مرتبط با آن، پیشرانهای اصلی شهر اسلامی استخراج گردید.<br /><strong>یافتهها</strong>: نتایج بدست آمده از پژوهش، پیشرانهای شهر اسلامی را در 3 دسته ی توحید، عدالت و امنیت قرار میدهد. بر اساس آموزههای قرآن و نهج البلاغه، توحید و وحدت در قالب سرمایه اجتماعی و حکمرانی معنوی و اسلامی، عدالت در قالب اقتصاد سالم، انفاق، حقوق شهروندی و تعادل در سبک زندگی و امنیت در قالب امنیت اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و زیست محیطی در شهر اسلامی تحقق پیدا میکنند.<br /><strong>نتیجهگیری: </strong>توحید به عنوان اولین پیشران، کلیدواژهای اساسی در تحقق مکتب اسلامی و ویژگی بارز در چهره شهرهای اسلامی و ساکنان آن است. بسط مفهومی توحید که بتواند به تحقق شهر اسلامی به سهم خود منجر شود مطابق با آثار مرجع اسلامی از طریق سرمایه اجتماعی و تحقق حکمرانی خوب معنوی شکل مییابد. دومین پیشران شناسایی شده توسط پژوهش حاضر برای تبیین ویژگیهای شهر اسلامی، عدالت میباشد. جدای از دین اسلام و تاکید همواره آن بر تحقق اصل عدالت بین مسلمانان و توصیه به تحقق آن؛ عدالت کلید واژه اساسی و هدف اصلی تمام رویکردها و نظریهها برای تحقق یک شهر زیست پذیر و انسان مدار میباشد. امنیت به عنوان اساس وجود هر پهنه سکونتگاهی و ادامه یافتن روند و جریان زندگی و توسعه، سومین پیشران استخراج شده جهت تحقق شهر اسلامی میباشد. در واقع شهر امن اسلامی یکی از ساختهای عینی مفهوم شهر اسلامی است و تحقق ایده های اسلامی و هر ایده آرمانخواهانه و عدالت گرایانه در سایه امنیت است که نمود مییابد.https://upk.guilan.ac.ir/article_6228_e1cc429c9917a1f9005a09297dc592c2.pdfدانشگاه گیلاندانش شهرسازی2645-54126420230121Explaining the Effective Factors on Regional Competitiveness with Spatial Planning Approach in West Azarbaijan Provinceتبیین عوامل موثر بر رقابتپذیری منطقهای با رویکرد آمایش سرزمین در استان آذربایجان غربی90109625310.22124/upk.2023.22748.1795FAبهنازجبارنژاددانشپژوه، جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران0000-0003-0161-2239میرنجفموسویاستاد گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه ایرانوحیدمحمدنژاددانشیار، جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانJournal Article20220804Competitiveness has a great impact on regional growth and development, this approach seeks to identify the root factors that influence the development of a region and estimate its effectiveness in order to achieve sustainable regional development. The need to achieve competitiveness and to know the strengths and weaknesses of the regions requires the use of a comprehensive program such as land development.Azerbaijan Province It is one of the big industrial, mining, agricultural and tourism hubs in the northwest of the country,Using the principles of land surveying and regional connectivity can play a significant role in the export of competitive goods and removing the obstacles to achieving the maximum efficiency of the capabilities of this province in order to achieve sustainable development.Factor and cluster analysis methods were used to measure regional inequalities, determine the final score and level the development of the regions.In the next stage, using Topsis and Metaswot software, the capabilities of the regions were evaluated and solutions and strategies were presented for regional competitiveness. Urmia city is ranked first due to factors such as the high level of entrepreneurship and business sectors, research and development of technology, human capital, and production capital.Yes.The second place is Mahabad, Naqdeh, Bukan, Mako,Khoi cities, the reasons for that are high innovative activities and the skills of the research and development workforce.The cities of Piranshahr, Miandoab, Selmas, Takab, also in the third place and the cities of Shahindej, Sardasht, Ashnoye,Chaldaran, Chaypare, Poldasht, Shut are in the fourth place. goods and services with an average score of 6.50 and the factor of creating the necessary conditions to attract the participation of people and the private sector in operation and management is 6.2 and the lowest score is related to the factor of targeted support for the export of goods and services in proportion to the added value with a rate of 0.7Among the external factors, people's tendency to invest in the private sector, mechanized agriculture, being adjacent to the Aras commercial-industrial free zone, and creating potential tourism centers are the most appropriate. It is for sustainable development based on land use in the province<strong>بیان </strong><strong>مسئله:</strong> بارشدجهانیشدن، موضوع رقابتپذیری منطقهای از اهمیت فزایندهای برای شتاب بخشیدن به توسعه منطقهای برخوردار شده است. این رویکرد درپی آن است تا با مفروزداشتن توان رقابتی بین مناطق، منطقه و سرزمین را از کمکها ودرآمدهای دولتی بینیازکرده و با تکیهبرظرفیتهای اصیل دربازارهای رقابتی مناطق را ازمنظر جدیدموردبررسی قرار دهد.<br /><strong>هدف:</strong> باتوجه به قابلیتها وتواناییهای استان آذربایجانغربی بهعنوان قطب بزرگ صنعتی، معدنی،کشاورزی و گردشگری در شمالغرب کشور، میتوان باشناسایی عوامل ریشهای تأثیرگذاردررقابتپذیری منطقهای وبهکارگیری برنامهای جامع همانند آمایش سرزمین نقش بسزایی دردستیابی به حداکثر بهرهوری از توانمندیهای استان جهت رسیدن به توسعهپایدار ایفا کرد.<br /><strong>روش:</strong> براساس مطالعات اسنادی و نظر کارشناسان خبره3 شاخص:(سرمایه انسانی،اقتصادی،طبیعی) و16زیرشاخص جهت ارزیابی و سنجش رقابتپذیری شهرستانهای استان آذربایجانغربی بکار برده شد.از روشهای تحلیلعاملی و خوشهای جهت سنجش نابرابریهای منطقهای، تعیین امتیاز وسطحبندی توسعهیافتگی مناطق ودر مرحله بعدی با بهرهگیری از نرمافزار Topsisو Meta-swotارزیابی قابلیتهای مناطق وارائه راهکارها وراهبردها صورت گرفت.<br /><strong>یافتهها:</strong> شهرستان ارومیه به دلیل عواملی چون بالا بودن میزان کارآفرینی و بخشهای تجاری، تحقیق و توسعه فناوری،سرمایه انسانی، سرمایه تولیدی در جایگاه نخست قرار دارد.جایگاه دوم شامل شهرستانهای مهاباد، نقده، بوکان، ماکو، خوی بوده، دلایل آن بالابودن فعالیتهای نوآورانه و مهارتهای نیرویکار تحقیق و توسعه است،شهرستانهای پیرانشهر،میاندوآب،سلماس، تکاب، نیزدرجایگاه سوم و شهرستانهای شاهیندژ،سردشت، اشنویه،چالدران،چایپاره، پلدشت، شوط درجایگاه چهارم قرار دارند. بین عوامل داخلی بیشترین امتیاز مربوط به عامل دستیابی به جایگاه مطلوب استانی ومنطقهای بهعنوان کانون ترانزیت کالابا امتیاز 6.50 وعامل ایجاد زمینههای لازم برای جلب مشارکت مردم و بخش خصوصی در بهرهبرداری و مدیریت با میزان 6.2 است و کمترین امتیاز مربوط به عامل حمایت هدفمند ازصادرات کالاوخدماتبهتناسب ارزشافزوده با میزان 0.7 است. دربین عواملخارجی نیز گرایش مردم برای سرمایهگذاری دربخشخصوصی،کشاورزیمکانیزه،همجواری بامنطقه آزادتجاری-صنعتی ارس وایجادکانونهای مستعدگردشگری بیشترین تناسب را دارند.<br /><strong>نتیجهگیری:</strong> نتایج تحقیق یاریرسان مسئولان و برنامهریزان، جهت شناخت پتانسیل منطقهای و تخصیص بهینه منابع برای رسیدن به توسعه پایدار برپایه آمایش سرزمین در سطح استان است.https://upk.guilan.ac.ir/article_6253_68039b57f9c56474024b6588f950b593.pdfدانشگاه گیلاندانش شهرسازی2645-54126420230121A Comparative Investigation of the Urban Form Effects on Citizens’ Health, A Case Study: Regions of 3 and 4 in Urmia Cityواکاوی اثرات فرم شهری بر سلامتی شهروندان، نمونه موردی: مناطق 3 و 4 شهر ارومیه110124625510.22124/upk.2023.23262.1816FAسحربشارت دهدانشجوی کارشناسی ارشد شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانقادراحمدیاستادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی ,و هنر ، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانسجاداکبری بالدرلواستادیار گروه معماری، دانشکده معماری ، شهرسازی و هنر ، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانJournal Article20221116Rapid growth of urbanization and physical expansion of cities in the recent decades have been accompanied by many negative consequences in different aspects. One of these consequences is the reduction of citizens’ health under the effects of factors such as car dependency, reduction in walkability (as daily physical activity) and inappropriate distribution of activities. In this regard, the issue of health in city has been considered in the recent years. Theatrical studies show that the urban form, which includes a set of physical and non-physical features in the city, affects the increase or decrease of residents’ health. So, the goal of this study is an investigation on the relation between urban form and citizens’ health in Urmia city. In another word, this research wants to recognize the most important elements of urban form which have more effects on public health. The method of this study is descriptive- analytical and also practical- developmental. Data collection is based on documentary studies and survey (distributing a questionnaire among the residents of region 3 and 4). For analysis, TOPSIS method is used. The results of this study showed that among eleven urban form elements in three environmental, social and physical categories, the amount of fabric compactness is the most effective factor on the citizens’ health and after that, there are mixed-use, the quality of pedestrian space, the air quality and the quality of green spaces. The results of TOPSIS analysis showed that according to the residents’ perspectives, the current situation of form in region 4 has more effects on urban health and this show that urban compact form (and its elements) has more effects on public health in comparison with urban sprawl (region 3). These findings are compatible to the theatrical studies. According to the successful pattern of dense development in Urmia city, it is necessary for the health of the citizens Urban planners pay more attention to this aspect of development and development policies of this type of development process to provide. رشد سریع شهرنشینی و گسترش فیزیکی شهرها در دهههای اخیر با پیامدهای منفی بسیاری در ابعاد مختلف همراه بوده است. یکی از مهمترین این پیامدها، کاهش سلامتی شهروندان تحت تأثیر عواملی همچون وابستگی به خودروی شخصی، کاهش پیاده مداری (بهعنوان فعالیت بدنی روزانه) و توزیع نامناسب فعالیتها است. در این راستا، موضوع سلامت در شهر در سالهای اخیر موردتوجه قرارگرفته است. تحقیقات نظری بیانگر آن است که فرم شهری که شامل مجموعهای از ویژگیهای کالبدی و غیر کالبدی در شهر است، در کاهش یا افزایش سلامتی ساکنین مؤثر است. ازاینرو، هدف این تحقیق، بررسی رابطه بین فرم شهری و سلامتی شهروندان در شهر ارومیه است. بهعبارتدیگر، این تحقیق به دنبال آن است تا مهمترین عناصر فرم شهری با تأکید بر میزان فشردگی و پراکندگی مناطق شهر ارومیه را شناسایی کند که بر سلامت عمومی تأثیر بیشتری دارند. روش این تحقیق بهصورت توصیفی و تحلیلی و همچنین توسعهای – کاربردی است. جمعآوری اطلاعات نیز بر اساس مطالعات اسنادی و پیمایش (توزیع پرسشنامه میان ساکنین مناطق 3 و 4 شهر ارومیه) است. برای تحلیل از روش تاپسیس استفاده میشود. نتایج این تحقیق نشان داد که در میان عوامل یازدهگانه فرم شهری در سه دسته زیستمحیطی، اجتماعی و کالبدی، مهمترین عامل مؤثر بر سلامتی شهروندان، میزان فشردگی بافت است و پسازآن اختلاط کاربری، کیفیت فضاهای پیاده، کیفیت هوا و کیفیت فضاهای سبز در رتبههای بعدی قرار دارند. نتایج تحلیل تاپسیس نشان داد که طبق نظر ساکنین، وضعیت فعلی فرم منطقه 4، تأثیر بیشتری بر سلامتی شهری دارد و این نشان میدهد که فرم شهری فشرده (و عناصر آن) بر سلامت عمومی تأثیر بیشتری نسبت به فرم شهری پراکنده (منطقه 3) دارد. این یافتهها با مطالعات نظری صورت گرفته، سازگاری دارد.https://upk.guilan.ac.ir/article_6255_6f6c1eac2dbfa4e4099145b26272df75.pdf