اولویت بندی فضایی توسعه حمل و نقل جاده ای در استان های ایران با تأکید بر مدل تصمیم گیری WASPAS

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

چکیده

حمل و نقل یکی از مهم­ترین ارکان توسعه شهری است که برای جابه­جایی مردم و کالاها ضروری بوده و دستیابی به بهره­وری سازنده در مناطق شهری فقط با تأمین نیازهای جابه­جایی برآورده خواهد شد. حمل ونقل پایدار یکی از مهم­ترینعوامل تأثیرگذار در رسیدن به توسعه در منطقه است؛ زیرا با داشتن یک حمل ونقل پایدار می­توان عدالت را در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی ایجاد کرد که خود نمایانگر پیمودن راه درست در راستای دستیابی به توسعه منطقه­ای است. هدف از پژوهش حاضر سطح­بندی توسعه یافتگی حمل و نقل جاده­ای در استان­های ایران می باشد که در این راستا از تکنیک تصمیم­گیری WASPAS استفاده شده است که یکی از انواع مدل­های جدید‌ گسسته‌ و جبرانی‌ برای حل مـسائل تـصمیم­گیری چندشاخصه بوده و هدف آن انتخاب بهترین گزینه می­باشد. با­توجه به مؤلفه­های مورد بررسی و ماهیت کاربردی پژوهش، روش این پژوهش توصیفی-تحلیلی است. داده ها و اطلاعات مورد نیاز پژوهش به دو شیوه کتابخانه ای و میدانی گردآوری شده است. نتایج نشان داد بین استان ها از نظر توسعه حمل و نقل جاده ای نابرابری زیادی وجود دارد، بطوریکه وجود کلانشهرهایی همچون شیراز، اصفهان، مشهد، تهران، تبریز، اهواز (به استثنای کلانشهر کرج) بر توسعه حمل و نقل استان موثر بوده و رتبه های بالایی را به خود اختصاص داده اند. از سوی دیگر استان های قم و البرز علی رغم نزدیکی به پایتخت، از وضعیت مناسبی در توسعه شبکه حمل و نقل جاده ای برخوردار نبوده اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Spatial Prioritization of the Road Transport Development in Iran’s Provinces with a Focus on WASPAS Decision Making Model

نویسندگان [English]

  • Mohamad Molaei Qelichi 1
  • Keramatollah Ziari 2
  • Morteza Nosrati Heshi 3
  • Razieh Kardgar 4
1 PHD student, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Professor Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
3 Masters student, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran
4 PHD student, Faculty of Economics & Administrative Science, University of Mazandaran
چکیده [English]

Transportation is one of the most important pillars of urban development that is essential for the mobility of people and goods, and effective productivity in urban areas will only be achieved with the supply for transportation. Sustainable transport is one of the most effective factors of regional development because, with a sustainable transport, justice can be created in various social, economic, and environmental dimensions, which represents the right path towards regional development. The purpose of this study is to determine the development of the transport road network in Iran's provinces. To this end, the WASPAS decision making technique, which is one of the recent discrete and compensatory models for solving the problems of multiple attribute decision making and its goal is to choose the best alternative, was used. Regarding the factors which were studied and the practical nature of this study, descriptive-analytical method has been used. The data have been collected through library and field methods. The results of the study showed that there are a lot of inequalities between the provinces in terms of the development of transport road network. In fact, the existence of metropolises such as Shiraz, Isfahan, Mashhad, Tehran, Tabriz, and Ahvaz (excluding the Karaj metropolitan area), which ranked the highest in the country, are effective on the development of transportation in the province. On the other hand, the provinces of Qom and Alborz, despite their proximity to the capital, are not in good conditions in terms of the development of their transport road network.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Road transport
  • Regional planning
  • Prioritization
  • Transport infrastructure
  • WASPAS