تأثیر مؤلفه های کالبدی تبلیغات شهری در آلودگی بصری منظر شهری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه شهرسازی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

3 استادیار، گروه شهرسازی، واحد شهر قدس دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،‌ ایران

10.22124/upk.2021.18757.1608

چکیده

بیان مسئله: از چالش‌های کنونی حیات کلانشهرها، وجود آلودگی‌های بصری ناشی از تبلیغات شهری در کنار سایر آلودگی‌های زیست‌محیطی است که به نظر همگام با رشد و گسترش شهرها، بر دامنه آن افزوده می­شود. امروزه تبلیغات شهری یکی از سرویس­های موردنیاز شهرهاست و درصورتی‌که طراحی و چیدمان مناسبی در فضای شهری نداشته باشد، می­تواند کیفیت سیما و منظر شهری را تحت تأثیر قرار داده و طیفی از وضعیت آلودگی بصری را در منظر شهری ایجاد کنند.
هدف: پژوهش باهدف اصلی کاهش آلودگی بصری ناشی از تبلیغات شهری از سیما و منظر شهری و همچنین رتبه‌بندی تأثیر مؤلفه‌ها و شاخص‌های کالبدی تبلیغات شهری در ایجاد آلودگی بصری در منظر شهری و ارائه راهکارهایی برای کاهش این آلودگی‌ها در کلانشهر تهران است.
روش: پژوهش مبتنی بر روش کمی پیمایش و ابزار پرسشنامه در حوزه شاخص‌های کالبدی تبلیغات شهری شامل شاخص‌های طراحی، مکان‌یابی سازه تبلیغات شهری و طراحی گرافیکی پیام تبلیغاتی است. پس از اعتبار و پایایی سنجی شاخص‌ها و گویه‌ها، از 399 نفر از شهروندان تهرانی به‌عنوان نمونه‌ی پژوهش اجراشده و نتایج پرسشنامه در مدل معادلات ساختاری (SEM) تحلیل‌شده و تأثیر هریک از آن‌ها در آلودگی بصری رتبه‌بندی شده‌اند.
یافته‌ها:یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مهم‌ترین شاخص‌های کالبدی تبلیغات شهری زمینه‌ساز آلودگی بصری، به ترتیب مکان گزینی سازه تبلیغاتی، طراحی سازه و طراحی گرافیکی پیام تبلیغاتی هستند. همچنین مهم‌ترین زیرشاخص‌های هریک از شاخص‌ها نیز بدین ترتیب می‌باشند: در شاخص مکان‌گزینی سازه‌ها به ترتیب تراکم سازه‌ها، عدم هم‌ترازی تابلوهای صنفی، مسدود شدن چشم‌اندازهای طبیعی و خوانایی تابلوهای راهنمای شهری، در شاخص طراحی سازه، شکل، سامانه نورپردازی و ارتفاع سازه و در شاخص طراحی پیام گرافیکی نیز تعداد کلمات، اختصار و تصاویر طرح گرافیکی مهم‌ترین عوامل هستند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

-

نویسندگان [English]

  • Taghi Ahmadi 1
  • Kianoosh Zakerhaghighi 2
  • Amir Hossein Pourjohari 3
1 Ph.D. Candidate, Department of Urbansim, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Urban Planning and Design, Hamedan Branch, Islamic Azad University, Hamedan, Iran
3 Assistant Professor, Department of Urbansim, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

Background: One of the current challenges in the life of metropolises is the existence of visual pollution along with other environmental pollution, which of course is less said or written about. Urban advertising is one of the manifestations of development in cities, which has brought visual pollution to citizens. Interestingly, as the level of growth and development of cities increases, so does urban advertising, and consequently the visual pollution caused by urban advertising also increases.
Objective: The main purpose of this research is to improve the quality of appearance and urban towncape in the field of urban advertising and also to rank the impact of components and physical indicators of urban advertising in the production of visual pollution in townscape and provide a practical solution to reduce this pollution for Tehran.
Methodology: Research based on quantitative survey method and questionnaire tools in the field of physical indicators of urban advertising include: design indicators, location of urban advertising structure and graphic design of advertising message; After validation and reliability of indicators and items, 399 citizens of Tehran were conducted as a research sample and the results of the questionnaire were analyzed in the structural equation model (SEM) and the effect of each of them on visual pollution was ranked.
Results: The research shows that the most important physical indicators of urban advertising underlying visual pollution are location, advertising structure, structural design and graphic design of advertising message, respectively.
Also, the most important sub-indicators of each indicator are as follows; In the location index of structures, respectively (density of structures, misalignment of class boards, blocking of art-architecture-natural landscapes-legibility of urban signboards), in the index of structural design (shape, lighting system and height of the structure) and in the graphic design index (number of words) , Abbreviations and graphic design images are the most important factors.
Highlights: Considering the impact of urban advertising on the quality of urban landscape and on the other hand the lack of research in this field, this article tries to explain the importance of urban advertising in urban landscape planning and design.

کلیدواژه‌ها [English]

  • environmental advertising
  • urban advertising
  • visual pollution
  • townscape
  • graphic designs