فضای جریان‌ها و فضای مکان‌ها، از تقابل تا تعامل: واکاوی تاثیر فناوری‌های جدید بر ویژگی‌های فضای شهری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 پژوهشگر دکتری، دانشکده شهرسازی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

پیشرفت قابلیت‌های فناوری‌های دیجیتال و برخط (آنلاین) که به عنوان فناوری‌های جدید شناخته می‌شوند، در طول در حدود نیم قرنی که از ظهورشان می‌گذرد موجب نزدیکی و پیوند فضای مجازی شکل گرفته توسط آنها با فضای کالبدی شهرها شده است. امروزه برای بسیاری تصور حضور در فضای شهری بدون دسترسی به نقشه‌های بهنگام در گوشی‌های هوشمند و مکانمندسازی خود در جهان ‌اطلاعات بسیار مشکل به نظر می‌رسد. محیط شهرها و فضاهای عمومی شهری اکنون متأثر از قابلیت‌ها و ویژگی‌های حاصل از دو فضایی شدن دیگرگونه درک، تجربه و ساخته می‌شوند و فهم جریان زندگی شهری و محتوای فضای شهری امروز تنها با شناخت این ویژگی‌های جدید امکان‌پذیر خواهد بود. مقاله حاضر در پویشی نظری به تشریح و تحلیل تحولات ارتباط فناوری با موضوعات مکانی و تاثیرات آن بر ویژگی‌های فضای شهری معاصر پرداخته است و شامل دو بخش اصلی می‌باشد. در بخش اول با رویکرد تحلیلی-تاریخی تحولات ارتباط فناوری با شهر و موضوعات مکانی از دهه 1970 تا به امروز تشریح شده‌اند. در بخش دوم با رویکردی تحلیلی-تطبیقی سه ویژگی کلیدی فضای شهری خوب شامل ادراک‌پذیری، جامعه‌پذیری و تنوع فعالیتی در بستر شهر دوفضایی معاصر بازتعریف شده‌اند. بر اساس یافته‌های پژوهش ادراک فضا دیگر نه فقط از طریق درگیری حسی با مکان، بلکه با دسترسی به لایه اطلاعاتی و آگاهی از داده‌ها، تاریخ و روایت‌های مربوط به مکان شکل می‌گیرد؛ تجربه اجتماعی در فضای شهری بیش از روابط چهره به چهره، حول موضوعات مشخص و با اتصال به شبکه‌های گسترده و موقت معنا می‌یابد؛ و فضاهای شهری نه مکان‌های مکث، بلکه محل شکل‌گیری گره‌های برخورد جریان‌های مادی و برخط شهری هستند. طراحی و مدیریت فضای شهری هیبریدی تنها با توجه به کیفیت‌های جدید می‌تواند بستر لازم برای جریان زندگی شهری دوفضایی را فراهم آورد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Space of flows and space of places, from contradiction to interaction: Exploring the effects of new technologies on the characteristics of urban spaces

نویسندگان [English]

  • Seyyed Mohsen Habibi 1
  • Saied Reza Ameli 2
  • Delaram Ashtari 3
1 Professor, ّDepartment of Urban Planning, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran
2 Professor, Faculty of World Studies, University of Tehran
3 PhD Candidate, Department of Urban Planning, College of Fine Arts, University of Tehran
چکیده [English]

In recent decades, urban life has faced tremendous changes caused by the advancement of new technologies in the postindustrial context. New technologies address different geographical and physical issues; and socio-political systems adapt themselves to different technological developments. So, over the years, these two spaces (virtual and physical) became merged. Understanding contemporary civic life in urban spaces is possible through recognizing the interactions between these two spaces. This article as a theoretical endeavor tries to shed light on the effects of new technologies on the characteristics of urban spaces. It is structured in two main parts; The first part, is a chronological analysis of the metaphors coined to describe the relationship between physical and virtual in order to define hybrid urban space. In the second part three main characteristics of urban spaces: “legibility”, “sociability”, “diversity of activities” are explored and comparatively analyzed in physical, virtual and hybrid urban spaces. Exploring legibility in the new context shows that the necessity of engagement with physical environment is less than before. Instead, digital and online data about events, history and narratives attached to the places and affect understanding of it. According to sociability, many forms of social interactions which had been transferred to the virtual space are reattached to the physical space via location-based networks. New third places are substantially in-between spaces which should contain physical facilities as much as opportunities for network connection. Hybrid urban spaces are nodes shaped in the intersection of online digital flows and offline physical activities. Different activities can be represented and merged and people can play different roles simultaneously. This paper shows new qualities of good urban spaces are the results of transformation in the way of experiencing urban spaces. Providing good hybrid urban spaces with these new characteristics is a new challenge for urban design and management.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Space of Places
  • Space of Flows
  • Dual Spacization
  • Hybrid Urban Spaces
  • New Technologies