تحلیل فضایی – کالبدی نواحی شهری بر اساس شاخص های رشد هوشمند شهری نمونه موردی: شهر یاسوج

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

2 استاد جهاد دانشگاهی، عضو گروه برنامه ریزی و مدیریت شهری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی

3 دکترای شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

10.22124/upk.2019.13163.1190

چکیده

افزایش جمعیت در سال های اخیر و به دنبال آن پدیده  اسپرال شهری ، موجب گردیده تا توسعه شهری و الگوهای مناسب در جهت رشد و توسعه فضایی -  کالبدی شهر ، اهمیت ویژه ای یافته است . در این زمینه جهت ساماندهی و انتظام فضایی - کالبدی سطوح پراکنده شهری ، از نظریات و  الگوههای نوین برنامه ریزی شهری از جمله ، مدل رشد هوشمند شهری استفاده می کند .در حقیقت راهبرد رشد هوشمند ، سعی در شکل دهی مجدد شهر ها و هدایت آن ها به سوی اجتماع توانمند با دسترسی به محیط زیست مطلوب ، سیستم حمل و نقل یکپارچه شهری ، تراکم و فشردگی شهرها و اختلاط کاربری ها را دارد . پژوهش حاضر با هدف فراهم کردن اطلاعات تحلیلی در زمینه ارزیابی نواحی به لحاظ میزان تناسب با شاخص های رشد هوشمند ، توجه ویژه به نواحی با اولویت پایین ، ترویج بلند مرتبه سازی و استفاده از اراضی بایر و ترویج کاربری های مختلط شهری در راستای تحقق اهداف توسعه پایدار ،  و با روش توصیفی – تحلیلی و همبستگی ، گام های مهمی در دستیابی به رشد هوشمند شهری برداشت . نمونه مورد مطالعه نواحی چهارگانه شهر یاسوج می باشد . اطلاعات مورد نیاز به روش اسنادی ، پرسشنامه و  میدانی گرد آوری شده است. نتایج حاصل از تحلیل نشان می دهد از بین شاخص های چهارگانه ، شاخص های کاربری اراضی و ( دسترسی و زیست محیطی ) بیشترین سطح معناداری در تبیین و پیش بینی رشد هوشمند شهری را دارد .  یعنی در نواحی که کاربری اراضی ( اختلاط کاربری ) متنوع تر  و با دسترسی مناسب وجود دارد ، به الگوی رشد هوشمند نزدیک تر است   در این خصوص جهت توسعه آتی شهر ، ضروری است که توجه ویژهای به نواحی با رتبه پایین شود .

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Spatial Physical Analysis - Urban Areas Based on Smarrt Growth In dicators Case Study: Areas of Yasuj city

نویسندگان [English]

  • Ebrahim Abdali 1
  • Hosein Kalantari Khalilabad 2
  • Yaghob Peyvastehgar 3
1 Islamic Azad university of yasouj
2 Professor of Jihad University, Member of Urban Planning and Management, Research Institute of Humanities and Social Studies
3 Islamic Azad University, Yasouj Branch
چکیده [English]

The increase in population in recent years and the subsequent sprawl of the city has led to the development of urban and suitable patterns for the development of the city's spatial-physical complexity. In this regard, for urban spatial planning and discipline, urban development models use modern urban planning models and ideas. In fact, the Smart Growth Strategy attempts to rebuild cities and direct them A powerful community with the right environment, integrated urban transport system, city density, and user mixing. The present study aims to provide analytical information on the assessment of areas in terms of proportionality with smart growth indicators, special attention to low priority areas, promotion of high-rise and land use areas, and promotion of mixed urban uses in order to achieve development goals. Sustainable, and with descriptive-analytical and correlation methods, have taken important steps in achieving smart urban growth. The sample is four parts of the city of Yasuj. The required information was collected by documentary, questionnaire and field survey. The results of the analysis show that the four indicators, land use indices and (access and environmental) have the most significant level in explaining and predicting urban smart growth. In areas where land use (mixing) is more diverse and with appropriate access, it is closer to the smart growth model. In this regard, in order to develop the future of the city, it is necessary to pay particular attention to areas with a low rating.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Growth
  • Urban Areas
  • Yasuj
  • Urban Sprail Growth

حسین زاده دلیر، کریم . (1391). فرآیند توسعه شهری و تئوری شهر متراکم. اولین همایش مدیریت توسعه پایدار در نواحی شهری. شهرداری تبریز.

سیف الدینی، فرانک، پوراحمد، احمد، زیاری، کرامت الله و دهقانی الوار، سیدعلی نادر. (1392). بررسی بسترها و موانع رشد شهر هوشمند در شهرهای میانی مطالعة موردی: شهر خرم‌آباد. مجله آمایش سرزمین، 5(2)، 241-260.

طبیبیان، منوچهر و ایرج اسدی. (1387). بررسی و تحلیل عوامل پراکنده در توسعه فضایی مناطق کلان شهری. فصلنامه هنر، 2، 5-23.

تقوایی، مسعود و محمدحسین سراجی. (1383). گسترش افقی شهرها و ظرفیت­های موجود زمین (مورد شهر یزد). تحقیقات جغرافیایی، 19(2)، 187-210.

رهنما، محمدرحیم و سلمان حیاتی. (1392)، تحلیل شاخص های رشد هوشمند شهری در مشهد. مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 1(4)، 71-98.

زنجانی، حبیب الله. (1368). جمعیت تهران و آینده آن. محیط شناسی، 15، 23-40.

سازمان برنامه و بودجه. (1345). عمران شهری در ایران. انتشارات دفتر اطلاعات، گزارش های سازمان برنامه و بودجه.

سازمان برنامه و بودجه. (1385). سیمای شهرستان. یراحمد. مجموعه مقالات سازمان برنامه و بودجه استان کهگیلویه و بویراحمد.

سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کهگیلویه و بویراحمد. (1385). سالنامه آماری استان کهگیلویه و بویراحمد، معاونت آمار و اطلاعات، تهران: انتشارات سازمان برنامه و بودجه کشور.

سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کهگیلویه و بویراحمد. (1390). سالنامه آماری استان کهگیلویه و بویراحمد، معاونت آمار و اطلاعات، تهران: انتشارات سازمان برنامه و بودجه کشور.

سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کهگیلویه و بویراحمد. (1395). سالنامه آماری استان کهگیلویه و بویراحمد، معاونت آمار و اطلاعات، تهران: انتشارات سازمان برنامه و بودجه کشور.

مهندسین مشاور آمود. (1384). طرح جامع و حوزه نفوذ شهر یاسوج. یاسوج: اداره کل مسکن شهرسازی استان کهگیلویه و بویراحمد، معاونت شهرسازی و معماری.

مهندسین مشاور آمود. (1385). طرح تفصیلی شهر یاسوج. یاسوج: اداره کل مسکن شهرسازی استان کهگیلویه و بویراحمد، معاونت شهرسازی و معماری.

مهندسین مشاور همسو. (1369). طرح جامع و حوزه نفوذ شهر یاسوج. یاسوج: اداره کل مسکن و شهرسازی استان کهگیلویه و بویراحمد، معاونت شهرسازی و معماری.

مهندسین مشاور همسو. (1371). طرح تقصیلی شهر یاسوج. یاسوج: اداره کل مسکن و شهرسازی استان کهگیلویه و بویراحمد، معاونت شهرسازی و معماری.

Alexander, D., & Tomalty, R. (2002). Smart growth and sustainable development: Challenges, solutions and policy directions. Local Environment7(4), 397-409.

Burton, E. (2001, April). The compact city and social justice. In Housing, Environment and Sustainability, Housing Studies Association Spring Conference.

Cohen, B. (2006). Urbanization in developing countries: Current trends, future projections, and key challenges for sustainability. Technology in society28(1-2), 63-80.

Frank, L. D., Schmid, T. L., Sallis, J. F., Chapman, J., & Saelens, B. E. (2005). Linking objectively measured physical activity with objectively measured urban form: findings from SMARTRAQ. American journal of preventive medicine28(2), 117-125.

Litman, T. (2003). Evaluating criticism of smart growth. Vicoria, BC: Victoria Transport Policy Institute.

McCarty, J., & Kaza, N. (2015). Urban form and air quality in the United States. Landscape and Urban Planning139, 168-179.

Wang, S., Liu, X., Zhou, C., Hu, J., & Ou, J. (2017). Examining the impacts of socioeconomic factors, urban form, and transportation networks on CO2 emissions in China’s megacities. Applied energy185, 189-200.

Habitat, U.N. (2013). State of the world's cities 2012/2013: Prosperity of cities. Routledge.

Bochner, B. S. (2000). Smart growth tools for transportation. ITE journal70(11), 26-29.

Hataminejad, A., Pourtaheri, M. & Ahmadi. A., (2010. The Effects of Commercial Tourism on physical-spatial Development of Urban Areas (Case Study: Baneh City). Human Geography Research Quarterly, 70, 91-109.