گونه‌شناسی نظریه‌های مصرف شهری در شهرسازی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی،دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی،دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

10.22124/upk.2020.14450.1290

چکیده

دانش شهرسازی همواره درگیر مطالعه‌ی موضوعات متنوعی در خصوص شهر و فضاهای شهری از یک سو، و کلیه‌ی مناسبات اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی مرتبط با زندگی شهری از سوی دیگر است و در این زمینه از دانش نظری بسیاری از رشته‌های هم‌خانواده بهره می‌گیرد. چنین ماهیتی هم می‌تواند نقطه‌ی قوت و هم چالشی برای برای این رشته محسوب گردد. قوت از این جهت که موجبات قوام محتوای علمی این حوزه از دانش را فراهم می‌سازد و چالش از این جهت که همواره بررسی و تحلیل حجم زیادی از اطلاعات را برای پژوهشگران این رشته ضروری می‌سازد. یکی از موضوعاتی که اخیرا در این رشته توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب نموده است، موضوع مصرف‌ و استحاله‌ی جوامع معاصر به جوامع مصرفی است،‌ موضوعی که ماهیتا به رشته‌های بسیاری از جمله اقتصاد، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، جغرافیا و... ارتباط پیدا می‌کند و در عین حال یکی از موضوعات روز در دانش شهرسازی است چراکه قالب مناسبی را برای بررسی تحولات شهری معاصر هم در ابعاد کالبدی آن و هم در ابعاد پیچیده‌ی اجتماعی، سیاسی و اقتصادی فراهم می‌سازد.
پژوهش حاضر با هدف گونه‌شناسی مجموعه‌ی نظریه‌های مطرح در این حوزه و به‌کارگیری راهبرد پژوهش کیفی، به‌دنبال ارائه‌ی چارچوبی روشن برای طبقه‌بندی این نظریه‌ها متناسب با موضوع هریک است. نتایج پژوهش حاضر حاکی از قابلیت کلاسه‌بندی نظریه‌های مصرف و شهر به سه طبقه‌ی کلان اقتصادسیاسی مصرف، جامعه‌شناسی مصرف و رویکرد ترکیبی، و چهل و سه طبقه‌ی خرد است که می‌تواند برای پژوهشگرانی که قصد نظریه‌پردازی و یا ورود به این نوع مطالعات را دارند، بسیار راهگشا باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A Typology of Urban Consumption Theories in Urbanism

نویسندگان [English]

  • Mohammadtaghi Pirbabaei 1
  • mona Fathalibiglou 2
1 Professor, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture & Urban Planning, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
2 Ph.D Candidate, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture & Urban Planning, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Over the past few decades, scholars have studied the contemporary city and its mechanisms through a variety of approaches. Despite the variations in research orientations, what all these scholars agree on, is the widespread, profound and rapid transitiom of the contemporary city compared to its earlier sample which is the development of consumerism in the contemporary city. This is an extreme change because the productive role of cities has always prevailed over their other properties since the Industrial Revolution. Especially over the last 50 years, a wide variety of theories (from various disciplines) have explored contemporary society from this perspective. Understanding and analyzing this vast array of studies is especially difficult for urban researchers, which highlights the need for a typological study in this area.
The purpose of this study is to characterize the set of theories in this field and to apply the qualitative research strategy to provide a clear framework for the classification of consumption theories that have been proposed in different sciences. The results of the present study indicate the ability to classify consumption and city theories into three major macro-types: the economic category of consumption, sociology of consumption and hybrid approach, and forty-three micro types, which can be very useful for researchers who intend to theorize or enter such studies. Be it. Finally, it is attempted to examine the theories directly applied to urban science more closely.
The purpose of this study is to characterize the set of theories in this field and to apply the qualitative research strategy to provide a clear framework for the classification of consumption theories that have been proposed in different sciences. The results of the present study indicate the ability to classify consumption and city theories into three major macro-types: the economic category of consumption, sociology of consumption and

کلیدواژه‌ها [English]

  • Typology
  • consumption
  • urbanism
  • Political Economy
  • sociology