تبیین مدل نوین«تنوع مکان» جهت ارزیابی پهنة کاربری زمین مختلط

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 استاد گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

10.22124/upk.2020.14590.1304

چکیده

بیان مسأله: اختلاط کاربری زمین، شکلی از توسعة شهری مبتنی بر تمرکز کاربری‌های مختلف، در یک منطقه مشخص است که رویکرد جدیدی در چیدمان و ارتباط مکانی کاربری‌ها محسوب می‌شود. به‌منظور ارزیابی الگوی توزیع اختلاط کاربری‌های شهری، از یکی از شاخص‌های مکانی با عنوان شاخص «تنوع» استفاده می‌شود. اگر قرار باشد یک اختلاط کاربری، از پیچیدگی کافی برای حفظ امنیت شهر، ارتباط عمومی و کاربری متعامل برخوردار باشد، نیاز به اجزای بسیار متنوع دارد. اگرچه شهرها را می‌توان به‌طور طبیعی خالقان اقتصادی تنوع برای کسب‌و‌کار نو دانست؛ امّا به این معنا نیست که شهرها به‌صورت خود‌به‌خودی، تنها با حضور خود، «تنوع» را می‌آفرینند. شهرها در صورتِ عدم موفقیت در خلقِ «تنوع»، تنها اندکی بهتر از سکونتگاه‌های کوچک‌اند.
هدف: اگرچه مدل­های مختلفی برای ارزیابی تنوع وجود دارد؛ امّا استفاده از این مدل­ها به‌صورت مجزا، به دلیل پایین بودن شاخص‌های مورد ‌استفاده، نمی‌توانند به‌صورت دقیق‌ و با توجه به شرایط موجود در شهرها، مؤلفة «تنوع» را در پهنة کاربری زمین مختلط ارزیابی نمایند؛ بدین­منظور در این پژوهش «مدل تنوع مکان» ارائه­شده است.
روش:به­منظور تحقق اهداف ذکر شدة این پژوهش، از ترکیبی از روش‌های علوم طبیعی، روش دلفی، روش آماری میانگین، نمودار نقاط پراکنده با معیار نقطه شکست، ضریب هماهنگی کندال و آنتروپی شانون استفاده­شده است.
یافته‌ها: مدل نهایی در قالب 12 شاخص ارائه شد که در این میان شاخص«درجه اختلاط کاربری زمین» بیشترین میزان اهمیت با وزن شاخص (310/0) و کم‌اهمیت‌ترین شاخص «ترکیب جنسی» با وزن شاخص (014/0) می‌باشد.
نتیجه­ گیری: در این پژوهش مدل نوین «تنوع مکان» جهت ارزیابی پهنه کاربری زمین تبیین و همچنین ضریب تأثیر و اولویت شاخص­های آن مشخص شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Specifying "Place Diversity" as New Model to Evaluate Mixed Land-Use Zone

نویسندگان [English]

  • Maryam Ghahremani 1
  • mohammadreza Pourjafar 2
  • navid saeidi rezvani 3
1 PhD Candidate, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
2 Full Professor, Department of Urban Planning, Faculity of Architecture and Urban Planning, Tarbiat Modares University,Tehran, Iran
3 Associate Professor of Urban Planning, Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran
چکیده [English]

Background: Mixed Land-Use is a form of urban development based on the concentration of different land-uses in a specified region which is a new approach to locating and linking land uses. In order to evaluating distribution pattern urban mixed land-use is used one of the spatial indicators called the Diversity Index. One of the applications of the concept of "diversity" in urban planning is "diversity of place". In defining this concept, the two words separation and integration play an important role or can be used instead of the word "diversity"; in this case, "diversity of place" includes all social and economic mixes, combinations and structures, special places, different income levels , Races, genders, morals, household size, lifestyles and non-residential activities. If a mixed land use be sufficient complexity to maintain security in the city, public relations and interactive user has the required components is very diverse. Though cities can naturally be considered as the natural creation of economic varieties for business, it does not mean that cities themselves, by their presence, create "diversity".
Objectives: Although there are several models to assess diversity but because of the low indicators used, using these models individually cannot assess the "Diversity" in Mixed land use zones, accurate and according to conditions of cities. For this purpose, in this research, the "place diversity model" is presented.
Method: In order to achieve the goals of this research, using a combination of natural science methods, Delphi method, average statistical method, scattered point diagram with failure point criterion, Kendall coordination coefficient and Shannon entropy have been used.
Result: The final model was presented in 12 indicators that the index of "Degree of mixed land use index" is most important with an index weight of (0/310) and the least significant indicator is "gender composition index" with an index weight of (0.014).
Conclusion: In this study, a new model of "diversity of place" was presented to evaluate the Mixed land use zone and also were determined, the impact factor and priority of its indicators.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Diversity
  • Mixed Land-Use
  • Shannon Model
  • Place Diversity Model
  • Delphi Technique