نقش کیفیت محیطی محله در سلامت روحی و روانی ساکنان (مطالعه موردی محله سنگ سیاه، کلانشهر شیراز)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد صفاشهر، ، صفاشهر، ایران.

2 دانشیارگروه جغرافیا،دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مرودشت، ، مرودشت، ایران

10.22124/upk.2020.14650.1307

چکیده

کیفیت محیط آن چیزی است که محیط بوسیله آن نمود پیدا می‏کند و ادراک می‏شود و به عنوان یکی از الزامات اولیه کیفیت زندگی، دربرگیرنده احساس رفاه، آسایش و رضایت مردم از عوامل کالبدی- فضایی، اجتماعی- اقتصادی، زیست محیطی و نمادین محیط زندگی می باشدو از آنجا که سلامت به عنوان سازه‌ای پیچیده، می تواند سازش ممکن فرد با جهان اطرافش را شکل دهد پس می توان نتیجه گرفت سلامت روانی برای فرد مستلزم داشتن احساس مثبت و سازگاری موفقیت‌آمیز و رفتارهای شایسته و مطلوب محیط اطرافش است که این مشخصه تأثیرپذیر از کیفیت محیطی می باشد، لذا در پژوهش حاضر به منظور سنجش نقش ارتقای کیفیت محیط در بهبود سلامت روحی و روانی از دو پرسشنامه سلامت‏ روان (28GHQ)و پرسشنامه محقق ساخت استفاده شد. ساکنین محله سنگ‏سیاه شیراز به عنوان جامعه پژوهش می‏باشندو با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونه ۳۸۴ نفر برآورد گردید. به منظور پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ و تحلیل اطلاعات آماری از طریق نرم افزارهایSPSSو لیزرل صورت گرفته و تحلیل‏آماری داده‏ها در 2 گروه توصیفی و تحلیلی انجام شد. با توجه به داده‏های بدست‏آمده، به ازای هر واحد بهبود در کیفیت محیط، سلامت روحی و روانی به میزان91/0ارتقا می‏یابد. همچنین بین مولفه کیفیت محیط کالبدی با مولفه‏های سرمایه اجتماعی (انسجام اجتماعی، اعتمادو امنیت) و مؤلفه های فضای سبز، دسترسی به خدمات، سیما و منظر(تداوم و سازگاری)، کالبدوعملکرد(تنوع و سرزندگی) در سطوح 99و95 درصد اطمینان رابطه ای معنادار وجود داردو از میان متغیرهای تشکیل ‏دهنده بهبود کیفیت محیط، بعدانسجام اجتماعی بیش‏ترین همبستگی را دارد و انسجام اجتماعی و اعتماد در محله می‏تواند تأثیر بیش‏تری بر ارتقای سلامت روحی و روانی داشته باشد. درنهایت برای ارتقاء وضعیت موجود پیشنهاداتی را در زمینه های کیفیت کالبدی، زمینه اجتماعی فرهنگی، معناگرایی و خوانایی، انعطاف و رویدادپذیری، اجتماع پذیری، سرزندگی و تنوع، خاطره انگیزی و امنیت ارائه گردیده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Neighborhood Environmental Quality and Its Role Regarding the Residents' Spritual and Mental Health (Case Study of Sang Siyah District, Shiraz Metropolis)

نویسندگان [English]

  • alireza abdolahzade fard 1
  • Ali Shamsoddini 2
1 Assistant Professor,Department of Urban Development,, Islamic Azad University , Safashahr Branch,, Safashahr, Iran.
2 Associate Professor, Department of Geography, Islamic Azad University, Marvdasht Branch, Marvdasht, Iran
چکیده [English]

The quality of the environment is what is perceived and perceived by the environment as one of the primary requirements for quality of life, including the feeling of well-being, comfort and satisfaction of people with physical-spatial, socio-economic, environmental, and environmental factors. It is symbolic of the living environment, and since health as a complex structure can shape a person's possible adaptation to the world around them, it can be concluded that mental health requires a positive sense of well-being and successful adaptation and appropriate and desirable behaviors around the environment. This characteristic is influenced by environmental quality, so in the present study to evaluate the role of promotion The quality of the environment in improving the mental health of two mental health questionnaires (28GHQ) and questionnaire construction was used. Residents of Sang Sang neighborhood of Shiraz were the study population and the sample size was estimated using Cochran formula. The reliability of the questionnaire was determined by Cronbach's alpha coefficient and statistical data analysis was done by SPSS and LISREL software. According to the obtained data, per unit of improvement in environmental quality, mental and mental health is increased by 0.91. Also the relationship between quality of physical environment components with social capital components (social cohesion, trust and security) and green space components, access to services, landscape (continuity and adaptability), performance (diversity and vitality) at 99 and 95% confidence levels There is a significant difference and among the variables that improve the quality of the environment, social dimension has the highest correlation and social cohesion and trust in the neighborhood can have a greater impact on mental health promotion. Finally, to improve the status quo, suggestions have been made in the areas of physical quality, social-cultural context, meaningfulness and readability, flexibility and eventfulness, socializability, vitality and diversity, memory and security.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Physical Health
  • Mental Health
  • sang siyah District
  • Shiraz