کاربرد تکنیک FMEA و تاپسیس فازی در رتبه‌بندی محلات بافت تاریخی شیراز با هدف سنجش تحقق‌پذیری سیاست های بازآفرینی پایدار شهری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 استاد گروه شهرسازی، دانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

10.22124/upk.2020.15612.1392

چکیده

بافت تاریخی و فرهنگی شیراز یکی از بافت‌های کهن کشور است که به دلیل معماری و بافت شهری خاص خود واجد ارزش‌های معماری و برنامه‌ریزی شهری قابل‌توجهی است. قدمت کالبدی بافت تاریخی و به تبع آن پیچیدگی و فرسودگی شدید، مشکلات اجتماعی و اقتصادی خاص این بافت، عاملی در راستای افت شدید شهری و به دنبال آن اقبال کمتر ساکنین محلی در امر نوسازی و همچنین سکونت در بافت می‌باشد. مقاله حاضر درنظر دارد به کاربرد تکنیک FMEA و تاپسیس فازی در رتبه‌بندی محلات‌بافت‌تاریخی شیراز با هدف سنجش تحقق‌پذیری سیاست‌های بازآفرینی پایدار شهری (شامل مولفه‌های اقتصادی، مدیریتی، حقوقی، قانونی، مشارکتی، اجتماعی-جمعیتی، فرهنگی-گردشگری، زیست ‌محیطی و کالبدی-عملکردی) در ‌محلات بافت ‌تاریخی شیراز (درب شازده، سردزک، بازار مرغ و سنگ سیاه) بپردازد. داده‌های موردنیاز تحقیق از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و تکمیل پرسشنامه گردآوری شده است. جامعه آماری این پژوهش را شهروندان چهار محله از محلات منطقه هشت شهرداری شیراز معادل 24871 نفر تشکیل می‌دهد که با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر انتخاب و پرسشنامه متناسب با جمعیت هر محله به روش تصادفی طبقه‌بندی شده در سطح محلات توزیع و تکمیل گردید. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS و آزمون آماری T تک نمونه‌ای و جهت رتبه‌بندی محلات از مدل FMEA و تاپسیس فازی با استفاده از روشAHP در نرم‌افزار Expert Choice بهره‌گرفته‌شده است. نتایج حاصل از آزمون تی‌تک‌نمونه‌ای بیانگر آن است که میانگین کلی سیاست‌ها و استراتژی‌های توسعه شهری با رویکرد احیاء و بازآفرینی در سطح محلات مزبور در سطح نامطلوبی به سر می‌برد. یافته‌های مدل تاپسیس فازی نشان داد که از مجموع محلات مورد مطالعه، محله سنگ سیاه با وزن 618/0 در رتبه اول قرار گرفته است. محله بازار مرغ با وزن 470/0 در رتبه دوم، محله درب شازده با مقدار 265/0 در رتبه سوم و محله سردزک با مقدار 083/0 در رتبه آخر قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Application of FMEA and fuzzy TOPSIS technique in the ranking of Shiraz historical district neighborhoods, aiming to assess the possibility of sustainable urban regeneration policies

نویسندگان [English]

  • Elham Amanzadegan 1
  • manouchehr Tabibian 2
1 PhD Candidate,Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban Planning, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran.
2 Professor,Department of Urban Planning, Fine Art,s College, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]

Shiraz historical and cultural area is one of the ancient areas of the country which Due to its unique architecture and urban context has significant architectural and urban planning values. The physical archaism of the historical area and, consequently, the severe complexity and blight, the specific social and economic problems of this area, would be factors in the severe urban decline and continuously less favorable of local inhabitants to renovation as well as housing in the Area. The present paper intends to use FMEA and fuzzy-TOPSIS techniques in ranking Shiraz historical Areas with the aim of assessing the possibility of sustainable urban regeneration policies in historical Areas of Shiraz. The required data were collected through library studies and questionnaire completion. The statistical population of this study is citizens of four neighborhoods of district number eight of Shiraz about 24871 which 384 people were selected by using Cochran formula, and questionnaires were distributed and completed according to the population of each neighborhood by simple random method. SPSS software and one-sample T-test were used for data analysis and FMEA and fuzzy-TOPSIS model were used to rank neighborhoods, by using AHP method in Expert-Choice Software. The results of the one-sample t-test indicate that the overall average of urban development policies and strategies with the approach of redevelopment and regeneration at the neighborhood level is undesirable. The findings of the fuzzy-TOPSIS model showed that the Sange-Siah neighborhood with a weight of 0.618 was ranked first out of all the studied neighborhoods. Bazare-Morgh neighborhood with a weight of 0.470 is in the second place, Darb-Shazadeh with a value of 0.265 is in the third place and Sardozak neighborhood with a value of 0.083 is in the last place. At the end of the research, appropriate strategies are presented according to the research findings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Ranking
  • Sustainable Urban Regeneration
  • Historic City of Shiraz
  • Fuzzy Topsis
  • FMEA

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 20 فروردین 1399
  • تاریخ دریافت: 13 بهمن 1398
  • تاریخ بازنگری: 13 اسفند 1398
  • تاریخ پذیرش: 20 فروردین 1399