تبیین فرهنگ جنسیتی فضا در گذرهای شهر اسلامی- ایرانی، نمونه پژوهش پیاده راه تربیت تبریز

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

2 دانشیار، گروه شهرسازی اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

3 دانشیار، گروه انسان شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

فضاهای عمومی شاهد برقراری سه نوع ارتباط کلی میان جنسیت و فضا است، این ارتباطات شامل (1) ارتباط مردان با فضا، (2) ارتباط زنان با فضا و (3) ارتباط مردان و زنان با فضا می‎باشد. این ارتباطات فضایی تبیین‎کننده سه نوع فضای متمایز مردانه، زنانه و مختلط بوده و برقراری تعادل در این روابط عمده‎ترین مسئله تحقیق است. جنسیت‎فضا اشاره به خصیصه‎ای از مکان دارد که در مطالعات فرهنگی مورد تاکید واقع می شود و منجر به شکل‎گیری هویت مستقلی برای آن می‌شود. برنامه‌ریزی فرهنگ‎جنسیتی‎فضا بر آثار برنامه‌ریزی بر مردان و زنان تأکید می‌کند و هم‌زمان بر آثار تحرکات مردان و زنان بر برنامه‌ریزی متمرکز می‌شود. شخصیت‌های مردانه و زنانه اغلب ساختارهایی اجتماعی محسوب می‌شوند، آن‌چه به‎مثابه جنسیت ایجادکننده تغییرات معناداری در طی زمان است. سایت انتخاب‌شده درجهت انجام پژوهش گذر تربیت تبریز می‌باشند و با روش تلفیقی که بر دو قسم کمی شامل پرسشنامه و کیفی مشتمل‎بر مشاهدات میدانی به ارزیابی مدل پرداخته شده‌است. هدف از انجام این مقاله بررسی کیفیت تاثیر ابعاد فضاهای کالبدی، بازنمایی‌های فضا و فضاهای بازنمایی بر فرهنگ‎جنسیتی‎فضا می‌باشد. بر پایه مدل ساختاری تحقیق، روش کمترین مربعات جزئی آزمون گردید و باسطح اطمینان 95% مقادیر t-value سطوح معناداری برای تمامی مسیرها از میزان استاندارد 96/1 بالاتر به‎دست آمد که گواه وجود روابط معنادار میان متغیرهای پژوهش می‎باشد. در نهایت این یافته حاصل‌شد که مردان مطلوب‌ترین شاخص را حس قدرت با میانگین (3.51) انتخاب کرده و پس از آن هیجان (3.44) و مالکیت (3.41) را انتخاب کردند. زنان نیز مطلوب‌ترین شاخص را خاطرات با میانگین (3.89) انتخاب کرده و پس از آن الهام‌ها (3.78) و احساسات (3.66) قرار دارد. جالب اینست که تمام این شاخص‌ها هم ازجمله شاخص‌های فضاهای بازنمایی‌ای هستند که از دو مولفه دیگر یعنی بازنمایی‌های فضا و فضاهای مادی بیشترین تاثیر را بر فرهنگ‌جنسیتی‌فضا از منظر مردان و زنان داشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Explanation the Concept of Spatial Gendered Culture in the Islamic- Iranian Urban Passages, Case Study: Tabriz's Tarbiat Walkway

نویسندگان [English]

  • Masoud Asadi Mahal Chali 1
  • Mohammadtaghi Pirbabaei 2
  • Manijeh Maghsudi 3
1 PhD Student, Faculty of Islamic Urban Planning and design and Architecture, Tabriz Islamic Art University
2 Associate Professor, Faculty of Islamic Urban Planning and design and Architecture, Tabriz Islamic Art University
3 Associate Professor, Faculty of Social Sciences, Anthropology Group, University of Tehran
چکیده [English]

Public spaces witness three different relations between gender and space, these relationships are (1) relation between men and space, (2) relation between women and space, and (3) relation between men/women and space. These spatial relationships are based on the three different spaces which are masculine, feminine, and mixed. The main problem of the research is how to make justification in them. Space Gender refers to some feature of the place which is emphasized in cultural studies and makes an independent personality. Spatial Gendered culture planning highlights the effects of planning on males and females, as well as the impacts of men and women on planning itself. The case study of the research is Tabriz's Tarbiat walkway and the methodology is combination of the quantitative method which is questionnaire and qualitative method which is based on observation. The main aim of doing the research is checking out the effect of Material Space, Representations of Space, and Spaces of Representation on Gender Culture of Space. The structural model of the research evaluates the Partial Least Squares through Smart PLS software. The result of t-value shows that significant levels are more than the standard 1.96 for all the routs by confidence level of 95%. At last, it shows that the most optimal choice of men is Sense of Power through (3.51) average point, then the Thrill (3.44) and Ownership (3.41) are second and third from their point of view. Women choose Memories as the most optimal indexes by (3.89) average point. After that Inspiration (3.78) and Feelings (3.66) are two other priorities of them. The significant tip is that these indexes are from Spaces of Representation subset too. Also, it can be mentioned that the Spaces of Representation has more effect on the Gender Culture of Space that the other variables.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gendered Culture
  • Spatial Planning
  • Spaces of Representation
  • Urban Passages
  • Tabriz's Tarbiat Walkway