برساخت داوری‌های برنامه‌ریزان در رهیافت فرهنگِ برنامه‌ریزی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

مدرس گروه شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران

چکیده

با توجه به لزوم مطالعه رابطه بین برنامه­ریزی فضایی و بسترهای فرهنگی، هدف این مقاله ارائه چارچوبی نظری و انگاشتی برای تحلیل نظام­مند از کاربست­های برنامه­ریزی مرتبط با بستر اجتماعی و فرهنگی می­باشد. درک رابطه بین برنامه­ریزی فضایی به­عنوان ابزار عملکردی سیاست قلمرویی و بستر فرهنگی شامل الگوهای اقتصادی-اجتماعی و هنجارها، ارزش­ها، سنت­ها و نگرش­های فرهنگی مرتبط بواسطه معرفی انگاشت فرهنگ برنامه­ریزی امکان­پذیر است. فرهنگ برنامه­ریزی به مثابه یک سیستم فرهنگی، تصمیم­ها و داوری­های برنامه­ریزان متاثر از چارچوب­های فردی و جمعی مشترکی است که برنامه­ریزان بواسطه آن، بَستر برنامه­ریزی را درک می­کنند. به سخن دیگر، فرهنگ برنامه­ریزی به پیش زمینه فکری و ارزش های به اشتراک گذاشته شده عاملان درگیر در تمامی مراحل فرایند برنامه­ریزی (تنظیم دستورکار، تصمیم سازی و اجرا) اشاره دارد که بر رفتار و عمل آن­ها تاثیر گذار است. برنامه­ریزان در فرایند کار روزانه خود به داوری متفاوتی دست می­­یازند آن­ها مشکل برنامه­ریزی را تعریف کرده، اهداف کلان و خرد برنامه­ریزی را تدوین نموده و به اجرای ابزارهای مشخص برای توسعه فضاها، همسایگی­ها، شهرها و مناطق مطلوب و مناسب می­پردازند. آن­ها همواره جهان را از دید دریچه­های فرهنگی درک می­کنند که متشکل از نگرش­ها، ارزش­ها، قواعد، استانداردها و باورهای انباشته یافته و رسوب کرده مشترک فرد برنامه­ریز و نهادهای برنامه­ریزی است. به منظور درک و قیاس کاربست­ها و داوری­های برنامه­ریزی، چارچوب انگاشتی متشکل از ابعاد چارچوب­های شناختی برنامه­ریزان، کنش­گران و تعاملات آن­ها، محیط نهادی و سیستم برنامه­ریزی و محیط اجتماعی معرفی شده است که بر برنامه­ریزی و داوری­های برنامه­ریزان تاثیر گذار است. هدف اصلی چنین بازجُستی، اجتناب از اِنگاشت­پردازی تقلیل­گرایانه از سیستم برنامه­ریزی و مُنفعل دانستن برنامه­ریزان از تفسیر و بازتفسیر قواعد و هنجارها در قالب انگیزه­های فردی و جمعی می­باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Construction of planner’s judgements in the planning culture approach

نویسنده [English]

  • پویا جودی
Architecture and Urbanism faculty, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
چکیده [English]

By recognising the importance of studying the relations between spatial planning and cultural contexts, the aim of this paper is to provide a theoretical and conceptual framework for a systematic analysis of planning practices related to a cultural and social context. Understanding of the relationships between the spatial planning as an operative instrument of territorial policy and cultural context—including the specific socioeconomic patterns and related cultural norms, values, traditions, and attitudes—is possible by introducing the concept of ‘planning culture’. By perception of planning culture as a cultural system, decisions and judgements of planners are affected by both individual and collectively shared cognitive frames, through which planners perceive the planning context. planning culture refers to the mental predispositions and shared values of those involved at all stages of the planning processes (agenda setting, decision making and implementation) influencing their behavior and action. Planners make different judgements in their daily work process – they define the planning problem, they formulate goals and objectives and imple‌ment certain instruments to develop, good or desirable places, neighbourhoods, cities or regions. They always perceive the world through a ‘cultural lens’ which consists of both individual planners’ and commonly shared accumulated attitudes, values, rules, standards and beliefs of planning institutions. To understand and compare the planning practices and judgements, the conceptual framework – consisting of the dimensions: cognitive frames of individual planners; actors and their interactions; the institutional context and the planning system and social context has been introduced affecting planning and planners’ judgements. The goal of such investigation is to avoid such a reductionist conceptualization of spatial planning and consider the planners so passive to interpret and re-interpret rules and norms in the framework of their individual and collective motivations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Planning Culture
  • Spatial Planning
  • judgements of planners
  • Cultural Context